Το εκκόλπωμα εντέρου είναι μια μικρή προβολή του εσωτερικού χιτώνα του εντέρου (σαν μικρή σακούλα ή τσέπη) που διαπερνά το μυϊκό στρώμα του οργάνου και βγαίνει προς τα έξω. Εμφανίζονται συνηθέστερα στο σιγμοειδές κόλον (το τελευταίο τμήμα του παχέος εντέρου πριν το ορθό), όπου η πίεση είναι υψηλότερη.
Για να καταλάβετε καλύτερα το θέμα, είναι σημαντικό να διαχωρίσουμε τρεις όρους που συχνά συγχέονται:
Εκκολπωμάτωση
Η απλή παρουσία των εκκολπωμάτων. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν συμπτώματα και το ανακαλύπτουν τυχαία σε μια κολονοσκόπηση.
Εκκολπωματική νόσος
Όταν τα εκκόλπωμα προκαλούν συμπτώματα (όπως πόνο, φούσκωμα ή δυσκοιλιότητα), χωρίς απαραίτητα να υπάρχει μόλυνση.
Εκκολπωματίτιδα
Η σοβαρή κατάσταση όπου ένα ή περισσότερα εκκολπώματα παθαίνουν φλεγμονή ή μολύνονται. Αυτό απαιτεί ιατρική παρέμβαση.
Τις περισσότερες φορές οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν καν ότι έχουν εκκολπώματα. Αυτό σημαίνει πως όσοι έχουν εκκολπώματα στο παχύ έντερο συνήθως παραμένουν ασυμπτωματικοί. Ήπια συμπτώματα όπως μετεωρισμός κοιλίας ή άτυπο κοιλιακό άλγος μπορεί να εμφανίζεται περιστασιακά. Τα συμπτώματα αυτά έχουν άμεση σχέση με την διατροφή και με ψυχολογικούς παράγοντες.
Ενώ η απλή ύπαρξη εκκολπωμάτων (εκκολπωμάτωση) είναι συνήθως σιωπηλή, στην εκκολπωματίτιδα συμβαίνει το ανάποδο. Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται ξαφνικά και μπορεί να επιδεινωθούν γρήγορα.
Το ιστορικό και η φυσική εξέταση μπορούν να δώσουν κάποιες πληροφορίες σχετικά με την καθημερινότητες και τις συνήθεις του ατόμου. Ο απεικονιστικός έλεγχος που μπορεί να διαγνώσει την ύπαρξη εκκολπωμάτων στο παχύ έντερο είναι ο βαριούχος υποκλυσμός (ακτινογραφικός έλεγχος) και η αξονική τομογραφία (ΑΤ) με την βοήθεια σκιαγραφικής ουσίας που χορηγείται από το στόμα.
Οι εξετάσεις εκλογής είναι οι λεγόμενες ενδοσκοπικές με την ολική κολονοσκόπηση να επισκοπεί εσωτερικά όλο το παχύ έντερο και να διευκρινίζει με ακρίβεια την ακριβή εντόπιση και την έκταση της εκκολπωματικής νόσου.
Στην οξεία φάση της εκκολπωματίτιδας ή επί υποψίας χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στον ενδοσκοπικό έλεγχο. Μία μικρή ρήξη μετά από την εμφύσηση αέρα κατά την κολονοσκόπηση μπορεί να επιδεινωθεί, χειροτερεύοντας την κλινική εικόνα τους ασθενούς. Η αξονική τομογραφία κοιλίας (ΑΤ) με ειδικά σκιαγραφικά μέσα (από του στόματος και ενδοφλέβια) αποτελεί την εξέταση επιλογής στην φάση αυτή. Στην αξονική τομογραφία γίνεται η ακριβής διάγνωσης της οξείας εκκολπωματίτιδας και αναλόγως των ευρημάτων καθορίζεται και η ανάλογη θεραπεία.
Η απεικονιστική ταξινόμηση της οξείας εκκολπωματίτιδας κατά Hinchey (Guidelines Radiopaedia 2020) είναι:
Η αντιμετώπιση της Εκκολπωματίτιδας χωρίζεται σε Συντηρητική & Χειρουργική:
Η οξεία εκκολπωματίτιδα είναι η συχνότερη επιπλοκή των εκκολπωμάτων και μία από τις πιο συχνές παθήσεις του παχέος εντέρου. Στην αρχική φάση η ρύθμιση της διατροφής με πρόσληψη μόνο υγρών ή και μαλακών τροφών σε συνδυασμό με την κατάλληλη αντιβίωση μπορεί να είναι αρκετά.
Σε πολλές περιπτώσεις η εισαγωγή του ασθενούς στο νοσοκομείο δεν είναι επιβεβλημένη και η παρακολούθηση μπορεί να γίνεται πάντα από τον ειδικό ιατρό εξωνοσοκομειακά. Στην περίπτωση που υπάρχει αδυναμία σίτισης λόγω εμέτων ή υψηλός πυρετός ή έντονο κοιλιακό άλγος χρειάζεται επανεκτίμηση της κατάστασης.
Τα άτομα που έχουν περάσει ένα επεισόδιο οξεία εκκολπωματίτιδας είναι υποψήφια και για άλλα επεισόδια στο μέλλον.
Η χειρουργική επέμβαση (συνήθως αφαίρεση του πάσχοντος τμήματος του εντέρου) εξετάζεται αν:
Η σιγμοειδεκτομή είναι η χειρουργική επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται το σιγμοειδές κόλον, δηλαδή το τελευταίο τμήμα του παχέος εντέρου πριν από το ορθό. Είναι η πιο συνηθισμένη επέμβαση για την οριστική αντιμετώπιση των επιπλοκών της εκκολπωματίτιδας.
Γίνεται μέσα από 3 – 4 μικρές οπές στην κοιλιά. Ο χειρουργός χρησιμοποιεί κάμερα και ειδικά εργαλεία. Προσφέρει ταχύτερη ανάρρωση, λιγότερο πόνο και μικρότερες ουλές.
Στις περισσότερες περιπτώσεις ο χειρουργός αφαιρεί το πάσχον τμήμα και ενώνει απευθείας το υπόλοιπο παχύ έντερο με το ορθό (αναστόμωση). Έτσι, η λειτουργία της κένωσης παραμένει φυσιολογική.
Ανάρρωση:
Το ερώτημα αυτό έχει απασχολήσει ιδιαίτερα την χειρουργική κοινότητα και δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί. Γενικά θεωρείται πως πάνω από 3 επεισόδια οξείας εκκολπωματίδας ο ασθενής θα πρέπει να συζητήσει με τον Χειρουργό για το ενδεχόμενο της επέμβασης. Με την τακτική αυτή αποφεύγονται μελλοντικά επεισόδια φλεγμονής και πιθανές επιπλοκές που μπορεί να είναι σοβαρές.
