Η πρόληψη των κονδυλωμάτων είναι εξαιρετικά σημαντική αφού πρόκειται για το πιο συχνό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα. Χωρίζεται σε πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη αλλά απαιτεί και τακτικούς (ετήσια) δερματολογικούς & εργαστηριακούς ελέγχους.
Αν παρατηρήσετε οτιδήποτε ανησυχητικό, αποφύγετε την επαφή μέχρι να συμβουλευτείτε χειρουργό, δερματολόγο – αφροδισιολόγο ή γυναικολόγο. Η έγκαιρη διάγνωση αποτρέπει την εξάπλωση στον εαυτό σας και στους άλλους.
Το εμβόλιο κατά του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων είναι το πιο ισχυρό όπλο που έχουμε σήμερα όχι μόνο κατά των κονδυλωμάτων, αλλά κυρίως κατά διαφόρων μορφών καρκίνου (τραχήλου της μήτρας, πρωκτού, στοματοφάρυγγα κ.α.).
Στην Ελλάδα, το εμβόλιο που χρησιμοποιείται ευρύτερα είναι το εννεαδύναμο και καλύπτει 9 τύπους του ιού (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58).
Ακόμα κι αν κάποιος έχει ήδη σεξουαλική ζωή ή έχει εμφανίσει κονδυλώματα, το εμβόλιο εξακολουθεί να είναι χρήσιμο γιατί:
Η χρήση του προφυλακτικού είναι το πρώτο επίπεδο άμυνας στη σεξουαλική υγεία, αλλά στην περίπτωση των κονδυλωμάτων (HPV), η λειτουργία του έχει κάποιες ιδιαιτερότητες που πρέπει να γνωρίζετε.
Το προφυλακτικό ΔΕΝ προστατεύει 100%, σε αντίθεση με τον HIV ή τη γονόρροια που μεταδίδονται κυρίως μέσω των υγρών, ο HPV μεταδίδεται με την επαφή δέρματος με δέρμα. Το προφυλακτικό καλύπτει μόνο το σώμα του πέους και ο ιός μπορεί να βρίσκεται στη γύρω περιοχή (όσχεο, εφηβαίο, περιπρωκτική περιοχή), η οποία έρχεται σε επαφή με το σώμα του συντρόφου κατά τη διάρκεια της πράξης. Μελέτες δείχνουν ότι η συνεπής χρήση προφυλακτικού μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης του HPV κατά περίπου 60 – 70%. Είναι μια σημαντική μείωση, αλλά όχι πλήρης εξάλειψη.
Παρά το γεγονός ότι η προστασία που προσφέρει δεν είναι αδιαπέραστο τείχος, η χρήση του είναι απαραίτητη για τους εξής λόγους:
Για μέγιστη αποτελεσματικότητα θα πρέπει να γίνει τοποθέτηση εξ αρχής. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί από την πρώτη στιγμή της επαφής, πριν καν υπάρξει διείσδυση και το προφυλακτικό πρέπει να τοποθετείται πριν από οποιαδήποτε επαφή των γεννητικών οργάνων. Θα πρέπει επίσης να είναι το σωστό μέγεθος, γιατί ένα προφυλακτικό που σπάει ή γλιστράει ακυρώνει την όποια προστασία.
Αν χρησιμοποιείτε λιπαντικά και προφυλακτικά από φυσικό latex, βεβαιωθείτε ότι είναι με βάση το νερό, καθώς τα λιπαντικά με βάση τα έλαια καταστρέφουν το latex του προφυλακτικού μέσα σε δευτερόλεπτα.
Ο περιορισμός του αριθμού των ερωτικών συντρόφων αποτελεί μία από τις βασικές συστάσεις των οργανισμών υγείας για τη μείωση της εξάπλωσης του HPV και των κονδυλωμάτων. Παρότι μπορεί να ακούγεται σαν μια απλή συμβουλή, η λογική πίσω από αυτήν είναι καθαρά στατιστική και μαθηματική.
Ο ιός HPV είναι εξαιρετικά διαδεδομένος και υπολογίζεται ότι σχεδόν κάθε σεξουαλικά ενεργό άτομο θα έρθει σε επαφή με κάποιον τύπο του ιού τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του. Οπότε, όσο αυξάνεται ο αριθμός των συντρόφων, αυξάνεται εκθετικά η πιθανότητα να συναντήσετε κάποιον που είναι φορέας ενός στελέχους που προκαλεί κονδυλώματα. Επίσης, όταν έχετε επαφή με έναν άνθρωπο, ουσιαστικά εκτίθεστε έμμεσα και στο “ιστορικό” των δικών του συντρόφων.
Ακόμη, ο ιός είναι “σιωπηλός”. Πολλοί φορείς δεν έχουν ορατά κονδυλώματα, αλλά μπορούν να μεταδώσουν τον ιό και ένας σύντροφος μπορεί να μην γνωρίζει καν ότι φέρει τον ιό, οπότε η επιλογή λιγότερων συντρόφων μειώνει τις “ευκαιρίες” του ιού να μεταπηδήσει σε εσάς.
Ο περιορισμός των συντρόφων μειώνει τον κίνδυνο, αλλά δεν τον μηδενίζει. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η μετάδοση έγινε από την πρώτη και μοναδική επαφή ενός ατόμου. Γι’ αυτό, ο περιορισμός των συντρόφων πρέπει πάντα να συνδυάζεται με τον εμβολιασμό.
Παρολαυτά, εάν θέλετε να έχετε πολλούς ερωτικούς συντρόφους θα πρέπει να κάνετε τακτικούς ελέγχους.
Ο τακτικός έλεγχος είναι η δικλείδα ασφαλείας στην πρόληψη των κονδυλωμάτων και του ιού HPV γενικότερα. Επειδή ο ιός μπορεί να παραμείνει σε λανθάνουσα κατάσταση (δηλαδή να υπάρχει στο σώμα χωρίς να φαίνεται), οι εξετάσεις βοηθούν στον εντοπισμό του πριν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα.
Να θυμάστε πως ο HPV μπορεί να “κοιμάται” για μήνες ή χρόνια. Ένα καθαρό τεστ σήμερα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν υπήρξε έκθεση στο παρελθόν, αλλά δείχνει ότι το ανοσοποιητικό σας κρατά τον ιό υπό έλεγχο.
Ο τακτικός έλεγχος ξεκινά από εσάς. Μια φορά το μήνα, κατά τη διάρκεια του ντους, ελέγξτε την περιοχή για:
Έρευνες δείχνουν ότι το κάπνισμα αποδυναμώνει το τοπικό ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας τον οργανισμό λιγότερο ικανό να “καθαρίσει” τον ιό HPV από μόνος του, αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης κονδυλωμάτων.
Η ατομική υγιεινή παίζει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη των κονδυλωμάτων, όχι μόνο για την αποφυγή της μόλυνσης, αλλά και για την αποτροπή της αυτοενοφθαλμισμού (της μεταφοράς δηλαδή του ιού από ένα σημείο του σώματός μας σε άλλο).
Ο ιός HPV είναι αρκετά ανθεκτικός στο περιβάλλον. Αν και η κύρια μετάδοση είναι σεξουαλική, υπάρχει μικρή πιθανότητα μεταφοράς μέσω αντικειμένων που έρχονται σε άμεση επαφή με τη γεννητική περιοχή.
Η μέθοδος αποτρίχωσης επηρεάζει την εξάπλωση του ιού. Αποφύγετε το ξυράφι αν υποψιάζεστε ότι έχετε κονδυλώματα καθώς το ξύρισμα «σπέρνει» τον ιό στις γύρω περιοχές. Προτιμήστε το ψαλίδισμα ή συμβουλευτείτε γιατρό για ασφαλείς μεθόδους (π.χ. laser), αφού πρώτα θεραπευτούν οι υπάρχουσες βλάβες.
Τα χέρια είναι ο συνηθέστερος μεταφορέας μικροβίων. Πλένετε πάντα τα χέρια σας πριν και μετά την επαφή με τη γεννητική περιοχή ή τη χρήση της τουαλέτας. Αν έχετε ορατά κονδυλώματα, αποφύγετε να τα αγγίζετε, καθώς ο ιός μπορεί να μεταφερθεί κάτω από τα νύχια και από εκεί σε άλλα σημεία του σώματος ή σε άλλα άτομα.
Ένα υγιές δέρμα είναι πιο δύσκολο να προσβληθεί από τον ιό.
Η καλή ατομική υγιεινή ενισχύει την αυτοπεποίθησή σας και προστατεύει τους γύρω σας, αλλά να θυμάστε ότι δεν αντικαθιστά τη χρήση προφυλακτικού ή τον εμβολιασμό.
