Η Ελκώδης Κολίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος του εντέρου που επηρεάζει αποκλειστικά το παχύ έντερο και το ορθό. Προκαλεί φλεγμονή και πληγές (έλκη) στην εσωτερική επένδυση του εντέρου, γεγονός που οδηγεί σε περιόδους έξαρσης και ύφεσης.
Η διαχείριση μιας τέτοιας πάθησης μπορεί να είναι εξαντλητική για τον ασθενή, αλλά με τη σωστή ενημέρωση και παρακολούθηση, οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν μια απόλυτα φυσιολογική ζωή.
Τα συμπτώματα της Ελκώδους Κολίτιδας ποικίλλουν ανάλογα με το πόσο εκτεταμένη είναι η φλεγμονή στο παχύ έντερο. Το κύριο χαρακτηριστικό της νόσου είναι οι περίοδοι έξαρσης (όταν τα συμπτώματα είναι έντονα) και οι περίοδοι ύφεσης (όταν υποχωρούν).
Κύρια Γαστρεντερικά Συμπτώματα
Είναι αυτά που εμφανίζονται απευθείας λόγω της φλεγμονής στο έντερο.
Γενικά Συμπτώματα – Συστηματικά
Εμφανίζονται όταν η φλεγμονή επηρεάζει όλο τον οργανισμό.
Εξωεντερικές Εκδηλώσεις
Περίπου το 25 – 30% των ασθενών εμφανίζει συμπτώματα σε άλλα μέρη του σώματος.
Επείγοντα συμπτώματα
Θα πρέπει να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια εάν παρατηρήσετε:
Η σοβαρότητα της νόσου κατατάσσεται συνήθως σε ήπια (λιγότερες από 4 κενώσεις/ημέρα), μέτρια και σοβαρή (πάνω από 6 αιματηρές κενώσεις και σημάδια λοίμωξης).
Είναι εύκολο να μπερδευτούν, αλλά έχουν βασικές διαφορές. H Ελκώδης Κολίτιδα εμφανίζεται μόνο στο παχύ έντερο & ορθό ενώ η Νόσος Crohn οπουδήποτε στο πεπτικό σύστημα. Ακόμη, η φλεγμονή της Ελκώδους Κολίτιδας είναι επιφανειακή (μόνο στον βλεννογόνο) και είναι συνεχής, οι φλεγμονές της Νόσου Crohn είναι διάσπαρτες και σε όλο το πάχος του πεπτικού τοιχώματος.
Η αντιμετώπιση της Ελκώδους Κολίτιδας είναι μια δυναμική διαδικασία. Ο κύριος στόχος δεν είναι απλώς η ανακούφιση από τα συμπτώματα, αλλά η επίτευξη βαθιάς ύφεσης (επούλωση του βλεννογόνου), ώστε να προληφθούν οι επιπλοκές και να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής.
Η διαχείριση χωρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
Η επιλογή του φαρμάκου εξαρτάται από τη βαρύτητα της νόσου (ήπια, μέτρια, σοβαρή) και το σημείο του εντέρου που έχει φλεγμονή.
Αν και η διατροφή δεν προκαλεί την νόσο, παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των συμπτωμάτων.
Η Πρωκτοκολεκτομή είναι μια πολύ σοβαρή χειρουργική επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται ολόκληρο το παχύ έντερο (κόλον) και το ορθό. Στην περίπτωση της Ελκώδους Κολίτιδας, θεωρείται η οριστική λύση, καθώς η νόσος περιορίζεται αποκλειστικά σε αυτά τα όργανα.
Ανάλογα με τον τρόπο που το σώμα θα αποβάλλει τα απόβλητα μετά την αφαίρεση, υπάρχουν δύο βασικοί τύποι επέμβασης:
Ολική Πρωκτοκολεκτομή με Ειλεοστομία
Σε αυτή την περίπτωση, το άκρο του λεπτού εντέρου (ειλεός) εξέρχεται μέσω ενός ανοίγματος στην κοιλιά (στομία). Τα κόπρανα συλλέγονται σε έναν ειδικό εξωτερικό σάκο που κολλάει στο δέρμα.
Είναι η πιο ασφαλής και απλή τεχνική, ειδικά αν ο πρωκτικός σφιγκτήρας έχει υποστεί ζημιά ή αν η νόσος είναι πολύ προχωρημένη.
Πρωκτοκολεκτομή με Ειλεϊκή Λήκυθο (J-Pouch)
Αυτή είναι η πιο δημοφιλής επιλογή γιατί επιτρέπει στον ασθενή να αποβάλλει τα κόπρανα από την φυσιολογική οδό, χωρίς εξωτερικό σάκο. Ο χειρουργός χρησιμοποιεί το τελευταίο τμήμα του λεπτού εντέρου για να δημιουργήσει μια εσωτερική “αποθήκη” (λήκυθο) σε σχήμα J, η οποία ράβεται απευθείας στον πρωκτό.
Συχνά γίνεται σε δύο στάδια. Πρώτα δημιουργείται το pouch και μια προσωρινή στομία για να επουλωθεί η περιοχή, και μετά από μερικούς μήνες η στομία κλείνει.
Η χειρουργική λύση δεν είναι ποτέ η πρώτη επιλογή, αλλά κρίνεται απαραίτητη όταν:
Παρόλο που ακούγεται τρομακτικό, η ζωή μετά την πρωκτοκολεκτομή βελτιώνεται θεαματικά για τους περισσότερους.
Δεν χρειάζονται πλέον φάρμακα για την κολίτιδα καθώς δεν υπάρχει πια φλεγμονή.
Σταδιακά ο ασθενής μπορεί να τρώει σχεδόν τα πάντα, αν και απαιτείται καλή ενυδάτωση (το παχύ έντερο απορροφούσε το νερό, οπότε τώρα το σώμα χάνει περισσότερα υγρά).
Με το J-pouch, οι κενώσεις είναι συνήθως 4 – 6 την ημέρα και είναι πιο μαλακές, αλλά ο ασθενής έχει τον έλεγχο.
Η απόφαση για μια τέτοια επέμβαση απαιτεί εκτενή συζήτηση με εξειδικευμένο χειρουργό.
