Τα κονδυλώματα (ή οξυτενή κονδυλώματα) είναι μικρά εξογκώματα στο δέρμα ή τους βλεννογόνους, κυρίως στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και του πρωκτού. Αποτελούν ένα από τα πιο συχνά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ).
Πρόκειται για λοίμωξη που οφείλεται στην μετάδοση του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (Ηuman Papilloma Virus – HPV) και προσβάλλουν εξίσου άνδρες και γυναίκες που έχουν ενεργό σεξουαλική ζωή. Τα στελέχη του ιού που έχουν απομονωθεί είναι πάνω των 120 και τα τα πιο συχνά στελέχη που βρίσκονται στον μοριακό έλεγχο είναι τύποι 6 και 11.
Dr. Λιάγκος & Χειρουργική Ομάδα
Ο Dr. Λιάγκος Θ. Γεώργιος, MD, PhD, είναι Χειρουργός & Πρωκτολόγος. Είναι πιστοποιημένος Χειρουργός Laser τελευταίας τεχνολογίας με χιλιάδες επεμβάσεις στο ενεργητικό του σε όλο το φάσμα της Πρωκτολογίας.
Συνεργάτης
Ο Χρήστος Δ. Παπαϊωάννου ΜD, μέλος της χειρουργικής μας ομάδας, είναι Γενικός Χειρουργός με πλούσια ακαδημαϊκή και χειρουργική εμπειρία, έχοντας πραγματοποιήσει επίσης χιλιάδες επιτυχημένες επεμβάσεις στον Δημόσιο & ιδιωτικό τομέα και είναι συνδημιουργός του Πρωτοκόλλου Χειρουργικής Θεραπείας Κονδυλωμάτων που ακολουθούμε.
Τα κονδυλώματα εμφανίζονται κυρίως στην πρωκτογεννητική περιοχή, καθώς μεταδίδονται κατά βάση μέσω της δερματικής επαφής κατά τη σεξουαλική δραστηριότητα. Ανάλογα με το φύλο και τις σεξουαλικές πρακτικές, τα συνηθέστερα σημεία εντοπισμού είναι:
Στους άνδρες
Στις γυναίκες
Κοινά σημεία
ανεξαρτήτως φύλου
Τα κονδυλώματα μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή (κολπική, πρωκτική, στοματική) μέσω άμεσης επαφής του δέρματος ή μέσω των σωματικών υγρών. Επίσης μπορεί να μεταδοθούν από πάσχουσες μητέρες στα παιδιά τους κατά τον τοκετό. Σπανιότερα μεταδίδεται μέσω επιφανειών κοινόχρηστων χώρων ή υφασμάτων.
Η μετάδοση γίνεται ακόμα και όταν οι βλάβες που προκαλούνται από τον ιό δεν είναι ορατές διά γυμνού οφθαλμού. Η χρήση προφυλακτικού κατά την επαφή δεν προφυλάσσει πλήρως, όπως άλλωστε συμβαίνει και με τα άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, αφού η λοίμωξη από τον ιό HPV μπορεί να γίνει απλά και μόνο με την επαφή και τα σωματικά υγρά.
Εάν το ανοσοποιητικό του ατόμου που θα εκτεθεί στον ιό είναι σε καλή κατάσταση, είναι πιθανό ο οργανισμός να μπορεί να καταπολεμήσει τον ιό και να μην εμφανίσει τα συμπτώματα της λοίμωξης HPV. Επίσης το άτομο που θα εκτεθεί στο ιό μπορεί να μην τον εκδηλώσει ποτέ ή ακόμα και να εμφανίσει βλάβες μετά από αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι βλάβες που προκαλούνται από τον ιό HPV, χωρίζονται σε τρεις βασικές καταστάσεις:
Κλινικές βλάβες, που είναι ορατές δια γυμνού οφθαλμού
Το χρώμα τους μπορεί να ποικίλει, από απόχρωση φυσιολογικού δέρματος μέχρι σκούρο καφέ, και το μέγεθός τους μπορεί να ξεκινά από λίγα χιλιοστά και αν αφεθεί χωρίς θεραπεία να εξελιχθεί σε αρκετά μεγάλη βλάβη.
Τα συμπτώματα των κονδυλωμάτων μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από άτομο σε άτομο. Όπως αναφέραμε, σε πολλές περιπτώσεις, ο ιός HPV παραμένει κοιμώμενος (λανθάνουσα κατάσταση), πράγμα που σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να είναι φορέας χωρίς να παρουσιάζει κανένα ορατό σύμπτωμα για εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια.
Όταν όμως εμφανιστούν, τα κύρια χαρακτηριστικά είναι τα εξής:
Κάθε ψηλαφητό μόρφωμα ή ογκίδιο, εφόσον βρίσκεται σε ύποπτη περιοχή θα πρέπει να ελέγχεται επισκοπικά από τον εξειδικευμένο για την πάθηση ιατρό.
Αν και κάθε ύποπτη βλάβη δεν είναι αναγκαστικά κονδύλωμα, η εικόνα τους είναι χαρακτηριστική και εύκολα αναγνωρίσιμη από τον ειδικό. Σε περίπτωση που οι βλάβες βρίσκονται στο δέρμα του πρωκτού οι ασθενείς θα πρέπει να εξετάζονται και στον πρωκτικό σωλήνα ενδοσκοπικά.
Είτε, λοιπόν, υπάρχει η υποψία παρουσίας κονδυλωμάτων, είτε πρόκειται για απλό προληπτικό έλεγχο, η διερεύνηση περιλαμβάνει μία σειρά εξετάσεων. Αυτές είναι:
Η αντιμετώπιση των κονδυλωμάτων της περιγεννητικής χώρας θα πρέπει να ξεκινά την στιγμή του εντοπισμού των βλαβών πριν πολλαπλασιαστούν ή και μεγαλώσουν σε μέγεθος.
H πλέον σύγχρονη θεραπεία είναι η εξάχνωση των κονδυλωμάτων με Laser διοξειδίου του άνθρακα ευθείας δέσμης φωτός (laser CO²) ή με σύγχρονα laser εύκαμπτων ινών πλαγίας αποδέσμευσης ενέργειας. Εναλλακτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ηλεκτροκαυτηριασμός ή κρυοπηξία αν κρίνει ο χειρουργός πως είναι καταλληλότερα για την περίπτωση σας.
H ενδεδειγμένη και πιο σύγχρονη θεραπεία είναι η εξάχνωση των κονδυλωμάτων με Laser διοξειδίου του άνθρακα ευθείας δέσμη φωτός (laser CO²) και διενεργείται στο χώρο του ιατρείου σε μια μόνο επίσκεψη. Η καταστροφή των βλαβών είναι άμεση και αναίμακτη και για μικρές βλάβες δεν χρειάζεται τοπική αναισθησία, καθώς η θεραπεία είναι ανώδυνη.
Εκτεταμένες βλάβες εντός του πρωκτού είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται στο χειρουργείο υπό αναισθησία. Το χειρουργείο διενεργείται ενδοσκοπικά με σύγχρονες οπτικές ίνες Laser πλάγιας ή ευθείας βολής, η νοσηλεία διαρκεί μόνο για λίγες ώρες και το αισθητικό αποτέλεσμα είναι άριστο.
Ο ασθενής επιστρέφει άμεσα στις καθημερινές του δραστηριότητες και μπορεί την επομένη κιόλας ημέρα να κάνει μπάνιο, αλλά το σημαντικότερο όλων είναι πως ο ασθενής δεν καταλαβαίνει τίποτα, δεν πονάει και τα κονδυλώματα εξαχνώνονται με απόλυτη ακρίβεια με αποτέλεσμα οι υποτροπές να είναι σημαντικά μειωμένες συγκριτικά με άλλες τεχνικές.
Η διαχείριση ενός ασθενή με αρκετά κονδυλώματα εντός του βλεννογόνου του πρωκτού αντιμετωπίζεται από την χειρουργική μας ομάδα με μία ολοκληρωμένη προσέγγιση από την στιγμή της διάγνωσης, έως ότου ο ασθενής καταστεί πλήρως ασυμπτωματικός και χωρίς βλάβες.
Οι δυσπλασίες του βλεννογόνου του πρωκτού και του περιπρωκτικού δέρματος είναι αποτέλεσμα της λοίμωξης του ιού HPV. Οι αλλοιώσεις ανάλογα με τα στελέχη της λοίμωξης χωρίζονται σε:
Οι δυσπλασίες του πρωκτού συνήθως είναι ασυμπτωματικές και το λόγο αυτό η διάγνωση και αντιμετώπισή τους πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο ιατρό.
Η διάγνωση και παρακολούθηση των ασθενών γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα όπου απαραίτητη είναι η επισκόπηση της περιοχής και η δακτυλική εξέταση και η πρωκτοσκόπηση. Η κυτταρολογική εξέταση ή πρωκτικό test pap στοχεύει στην πρόληψη του καρκίνου του πρωκτού και διενεργείται κατά περίπτωση στην παρακολούθηση ασθενών με HPV λοίμωξη.
Εξέταση ιδιαίτερα διαγνωστική στην παρακολούθηση αμφίβολων αποτελεσμάτων είναι η πρωκτοσκόπηση υψηλής ευκρίνειας όπου μπορεί να αναγνωριστούν βλάβες που δημιουργούν διαφοροδιαγνωστικό πρόβλημα με τα υπόλοιπα μέσα.
Στις δυσπλασίες LSIL συστήνεται παρακολούθηση και επί ενδείξεων θεραπεία με Laser. Η θεραπεία των δυσπλασιών HSIL είναι μόνο χειρουργική και η κύρια αντιμετώπισή της είναι η εξάχνωση / καυτηριασμός της βλάβης σε υγιή όρια όποτε αυτό είναι δυνατό.
Συνήθως είναι εφικτό οι βλάβες να εξαφανιστούν με μία μόνο συνεδρία, αλλά στην περίπτωση HSIL να σημειωθεί ότι στην πρώτη 2ετία υπάρχουν αυξημένα ποσοστά υποτροπής έως και 50%. Για το λόγο αυτό η παρακολούθηση θα πρέπει να είναι τακτική, ώστε κάθε ύποπτη βλάβη να αντιμετωπίζεται έγκαιρα και να μην εξελίσσονται σε κακοήθεια (καρκίνος).
Το εμβόλιο κατά του ιού HPV είναι το πιο ισχυρό όπλο που έχουμε σήμερα όχι μόνο κατά των κονδυλωμάτων, αλλά κυρίως κατά διαφόρων μορφών καρκίνου (τραχήλου της μήτρας, πρωκτού, στοματοφάρυγγα κ.α.).
Ακόμα κι αν κάποιος έχει ήδη σεξουαλική ζωή ή έχει εμφανίσει κονδυλώματα, το εμβόλιο εξακολουθεί να είναι χρήσιμο γιατί:
Δείτε εδώ αναλυτικά για το εμβόλιο και σε ποιους μπορεί να συνταγογραφηθεί:
Η πρόληψη των κονδυλωμάτων είναι εξαιρετικά σημαντική αφού πρόκειται για το πιο συχνό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα. Χωρίζεται σε πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη αλλά απαιτεί και τακτικούς (ετήσια) δερματολογικούς & εργαστηριακούς ελέγχους.
Αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε ανησυχητικό σύμπτωμα, αποφύγετε την επαφή μέχρι να συμβουλευτείτε χειρουργό, δερματολόγο – αφροδισιολόγο ή γυναικολόγο. Η έγκαιρη διάγνωση αποτρέπει την εξάπλωση στον εαυτό σας και στους άλλους.
Δείτε αναλυτικά για την πρόληψη:
